dinsdag 16 september 2014

“Waarom zou je bang zijn voor een hoed?” – Le Petit Prince

Tekening één

"Pourquoi un chapeau ferait-il peur?" (Le Petit Prince, hoofdstuk 1)
Dinsdag 16 september 2014, Prinsjesdag (en International Day for Protection of the Ozone Layer, maar dit terzijde). Ik fietste vandaag door een Den Haag vol hoedjes en de Koning las zojuist de Troonrede voor. Hij sprak, zij het in een bijzin, over "belangrijke grensoverschrijdende thema's" als "het energie- en klimaatbeleid" die in Europees verband aangepakt moeten worden (en het enige andere klimaat dat in de troonrede voorkwam was het investeringsklimaat). - Door: Nicky Kroon.

Twee dinsdagen eerder (duurzame dinsdag inderdaad, toen we dit recept met jullie deelden) kwam er ook al een troonrede voorbij. Een duurzame. Voor mij toch een beetje Le Petit Prince onder de troonredes, vol diepzinnige en idealistische punten en met eenvoudige verstandigheid.

Marjan Minnesma, directeur van Urgenda ('Samen Sneller Duurzaam'), sprak in Versnellen of verzuipen haar “lotgenoten” toe. Haar betoog richtte zich in principe op de overheid, maar is – net als de troonrede van de Koning – voor iedereen relevant. In deze post vertel ik waarom en zet ik wat highlights uit de duurzaamste troonrede van 2014 op een rijtje. 
Marjan Minnesma
Marjan Minnesma is directeur van duurzaamheidsplatform Urgenda en al een paar jaar nummer 1 in de Duurzame top 100 van Trouw.

Innovatieve economie

Vorig jaar kwam het rapport Naar een lerende economie van de WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) uit. Een belangrijk rapport, ben ik met Minnesma eens, dat de overheid serieus moet nemen. De WRR laat in het rapport zien hoe de economie verbonden is met mondiale duurzaamheidsproblemen. En dat biedt dus een heleboel mogelijkheden. De vergroeningsagenda bijvoorbeeld, is puur economisch eigenbelang. Een langetermijnperspectief is daarbij noodzakelijk volgens de WRR, omdat “de keuzes van nu bepalend zullen zijn voor infrastructuur, innovatie en concurrentiekracht op de lange termijn”. Logisch (je voelt je bijvoorbeeld later verantwoordelijk voor dingen die je nu doet, zoals le Petit Prince van zijn roos houdt omdat hij haar heeft ‘getemd’), maar helaas nog niet vanzelfsprekend. (Gelukkig wel voor Urgenda, die in het rapport 100% Duurzame Energie in 2030 – Het Kan als je het Wilt! pleit voor een volledige energieomslag binnen twintig jaar. Dat is duurzaam, kostenbesparend, levert banen op, zorgt voor nieuwe innovaties en voor onafhankelijkheid van onbetrouwbare olie- en gaslanden. Waar wachten we nog op?)

Optimisme en urgentie

In haar troonrede sprak Minnesma ook over “human adaptive optimism”, een begrip uit een boekje van professor Oreskes over een fictieve historicus in het jaar 2393 die schrijft over het ineenstorten van de Westerse beschaving. Human adaptive optimism slaat op het onbegrensde aanpassingsvermogen van de mens en op de capaciteit om optimistisch te blijven als dat aanpassen niet zo soepel gaat. Op zich een goede eigenschap, maar wel een die tegenstrijdig kan zijn met een gevoel van urgentie en steeds snellere actie. Want voor je het weet zijn we allemaal net zoals de lamp-ontsteker uit Le Petit Prince; hard aan het werk voor een inmiddels achterhaald en zinloos doel. Bij opgemärkt verenigen we optimisme met urgentie: we zijn positief en idealistisch, maar ook continu op zoek naar innovatieve en creatieve ideeën die inspelen op de noodzaak tot verandering.

Het einde van activisme

Minnesma denkt dat de muur tussen de “gewone mens” en de “activist” afgebroken moet worden. Helemaal mee eens. Ik denk zelfs dat die muur al aan het afbrokkelen is. Wij zijn daar in elk geval mee bezig. En wij denken, ik ben er zelfs van overtuigd, dat laagdrempeligheid en een positieve insteek de succesfactor vormen. Minnesma zegt “dat we allemaal onderdeel moeten en zullen worden van de beweging die leidt tot een volhoudbare en rechtvaardige samenleving voor iedereen”. Ze ziet een duurzaamheidsbeweging ontstaan die bestaat uit burgers en bedrijven die gefaciliteerd worden door de overheid. Ik denk dat die beweging eraan komt en ik weet dat wij er deel van (gaan) uitmaken. Niet alleen zodat straks iedereen snapt waarom je bang zou moeten zijn van een hoed (omdat het geen hoed is, zo vertelt le Petit Prince ons, maar een boa die een olifant heeft ingeslikt) – maar vooral zodat de hoeden (en petten) in Den Haag straks allemaal dezelfde kant op gaan staan. Vooruit.
Tekening twee
"J'ai alors dessiné l'intérieur du serpent boa" (Le Petit Prince, hoofdstuk 1)

“De aarde is niet zomaar een planeet!” - Le Petit Prince

Zoals de Koning vandaag in zijn troonrede zei: "in een tijd waarin iedereen de wereld via de smartphone in zijn hand heeft, is de maatschappelijke impact groter en sneller merkbaar". Hij refereerde aan internationale crises en conflicten, maar dit geldt natuurlijk ook voor grensoverschrijdende oplossingen. 
De Koningin van de duurzaamheid citeerde Loesje, toen ze haar troonrede eindigde met Verbeter de Wereld. Begin!”. Een betere afsluiter had ze wat mij betreft niet kunnen verzinnen. Begin, doe iets kleins, laat de het de wereld weten en het wordt vanzelf iets groters. Wil jij ook beginnen, maar weet je niet hoe? Kom 21 september naar Amsterdam en loop mee met de People’s Climate March, de grootste internationale klimaatmars ooit. Wij zijn er ook. Zien we je daar?

PS kun je er écht niet bij zijn, volg de Climate March dan via #peoplesclimate op twitter.

Contact

Fika?

Wij worden enthousiast van enthousiaste mensen en leuke projecten. Heb je een tof idee? Wil je je inzetten voor een duurzamere wereld? Zoek je hulp bij je project? Wil je samenwerken? Aarzel niet en stuur ons een berichtje!

Waar zitten we?

Onze leden komen uit heel het land, maar je vindt ons het vaakst in Amersfoort, Utrecht, Amsterdam of Rotterdam. Ons kantoor is gevestigd aan de Stadsring in Amersfoort. Kom je een keertje langs?