zaterdag 16 mei 2015

TRÄFF 7: Kunst van strandafval

De bezoekers van de TRÄFFs hebben hoogstwaarschijnlijk al enige affiniteit met duurzaamheid, voor veel anderen is dat helaas nog niet het geval. Dat duurzaamheid toch zo ineens je leven kan insluipen, wordt bewezen door Elza Zijlstra. Ooit begon zij tijdens een vakantie in Spanje uit verveling met het verzamelen van plastic, schelpen en stukjes hout op het strand. Ze legde deze stukjes afval bij elkaar en maakte er telkens andere mozaïekachtige kunstwerkjes van. Toen ze later op vakantie in Griekenland was en het strandafval letterlijk voor het oprapen lag, werd deze gewoonte pas echt een hobby. – Door: Ramon Holle. Foto’s van: Loraine Baas.

Inmiddels heeft Elza, die als onderzoeker bij het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen werkt, Trashworks opgezet. Ze verzamelt stukjes afval op het strand, legt ze op een canvas en herschikt ze totdat ze een mooie compositie heeft. Dan fotografeert ze deze en maakt er prints en kaarten van – op biologisch papier uiteraard. Inmiddels heeft ze al een expositie gehad in Nijmegen. Ik ben fan en kocht twee kaarten (zie foto hieronder). De linker heet ‘Crab with a hobby’ en is onder andere gemaakt met stukjes dennenappel en bierkronen; de rechter heet ‘Harry wanted to travel‘ en is onder andere gemaakt van flessendoppen en knipsels uit tijdschriften.

Al snel raakte Elza steeds meer geïnteresseerd in het duurzame aspect van haar hobby. ‘Ik ging me verdiepen in plastic soep, het plastic in de oceanen, en ging bewuster leven,’ vertelt ze. ‘Met Trashworks draag ik een duurzame boodschap uit, door de focus op plastic afval te leggen. Ik wil echter leuke dingen laten zien, geen plaatjes van gestikte zeehonden.’

Bij Elza was haar hobby een zetje om verzeild te raken in de wereld van duurzaamheid, maar voor veel anderen is deze stap echter nog niet gemaakt. Paul Geurts-van Kessel van Twenty Energy weet hier alles van. Hij begint zijn presentatie met een plaatje van de grote Maori-beelden op Paaseiland. Deze standbeelden waren een toonbeeld van aanzien en status voor de eigenaar ervan. Ze werden verplaatst met behulp van boomstammen. Zóveel boomstammen dat er geen boomstammen meer op het eiland overbleven; met desastreuze gevolgen. Samen met de laatste bomen verdwenen ook de vogels en de grondstoffen voor het maken van speren en kano’s. De bevolking stierf uiteindelijk uit. De eilandbewoners gaven meer om status en aanzien dan om de ondergang van de eigen soort. Een verhaal dat decennia later des te meer van toepassing is op de huidige situatie: een wereld waarin we het liefst zoveel mogelijk consumeren, ondanks alle milieuproblemen die het tot gevolg heeft.



Wat volgens Paul wel werkt is inspelen op eigen belang (1), status (2), kortzichtigheid (3), kuddegedrag (4) en het blootleggen van wat we niet kunnen zien/ruiken/proeven (5). 'Als koolstofdioxide blauw zou zijn, zouden we het een stuk serieuzer nemen.'

Deze vijf factoren verwerkt Twenty Energy in de bedrijfjes die het heeft opgezet. 'Twenty Energy bouwt bedrijven voor ''purpose & profit'' met een duidelijke focus op duurzame energie en energiebesparing.' Deze bedrijven zijn Peppit (bundeling van energiebesparing en -betaling), Coolschools (zonnepanelen op scholen) en Bleeve (online marktplaats voor het verduurzamen van huizen). In het kader van eigen belang, status en kuddegedrag staat er op deze websites bijvoorbeeld hoeveel van je buren duurzamer bezig zijn dan jij. 'Dat slaat namelijk wél aan.' 

Wat zeker ook een aantrekkelijke factor kan zijn voor duurzaam gedrag, is plezier en ontspanning. Daar spelen de dames van Rooflife namelijk op in. Nina Sickenga vertelt dat de droom van dit bedrijf is om de stad te vergroenen en biodiversiteit weer terug te brengen. 'Recent was er dikke smog in Parijs en vorig jaar extreme wateroverlast in Amsterdam. Groene daken met inventieve oplossingen kunnen zulke problemen tegengaan.' Eén van de vele projecten waar nu aan gewerkt wordt is die van het Rooflab. Op een dak, vlak naast de A'DAM Toren in Noord, komt een 'stage to learn about the city', met onder andere een terras, een ruimte voor urban farming, een podium voor optredens, een ruimte voor lezingen en workshops en een grasheuveldak.


Iemand die ook graag nuttig gebruik maakt van daken is Geert-Jan Stolk van Zon op Nederland. 'Toen ik ooit op mijn huis in Ransdorp zonnepanelen wilde installeren, mocht dat niet vanwege het beschermd dorpsgezicht.' Duurzamer willen leven, maar tegengehouden worden, dat kan natuurlijk niet. Geert-Jan Stolk bedacht in samenwerking een methode waarop iedereen tóch zonne-energie kon krijgen: via een systeem waarbij burgers uit dezelfde buurt zonnepanelen kopen en laten installeren op een openbaar gebouw (zoals een school). Inmiddels zijn er tien van zulke projecten gerealiseerd en een aantal in voorbereiding. De investering? Die verdien je in acht jaar terug. Maar de wereld? Die niet. Dus wat houdt jou nog tegen om (nog) duurzamer te leven? 

Contact

Fika?

Wij worden enthousiast van enthousiaste mensen en leuke projecten. Heb je een tof idee? Wil je je inzetten voor een duurzamere wereld? Zoek je hulp bij je project? Wil je samenwerken? Aarzel niet en stuur ons een berichtje!

Waar zitten we?

Onze leden komen uit heel het land, maar je vindt ons het vaakst in Amersfoort, Utrecht, Amsterdam of Rotterdam. Ons kantoor is gevestigd aan de Stadsring in Amersfoort. Kom je een keertje langs?