Ongedwongen duurzaamheid

Opgemärkt is een vereniging voor ongedwongen duurzaamheid met een Scandinavisch tintje. Dat betekent stijlvol, enthousiast, positief en toegankelijk voor iedereen. Ben jij al Opgemärkt?

Ben je benieuwd naar duurzame innovaties en creatieve ideeën van jonge enthousiaste mensen? Heb je zelf innovatieve oplossingen? Of houd je wel van een uitdaging? In alle gevallen is Opgemärkt iets voor jou! We zijn een community, een platform, een podium en een ontmoetingsplaats.

Wat we doen

Plasticdieet

Een maand lang zonder (wegwerp)plastic, durf jij het aan? Elk jaar in juli organiseren we het Plasticdieet, waar je tips, tricks en info krijgt over (jouw) plasticgebruik.

Doe mee!

BRON

Wij zetten duurzame hotspots op de kaart. Online over de hele wereld, offline hebben we een kaart gelanceerd in Amsterdam. Nu zijn we op zoek naar de volgende groene stad.

BRON

Activiteiten

Opgemärkt is een vereniging: een platform waar duurzame mensen, bedrijven en initiatieven met elkaar in contact kunnen komen. Bijvoorbeeld tijdens één van onze activiteiten.

Agenda

Nieuws, updates, blogposts

zondag 24 mei 2015

Gastblog: klimaatbeleidsgeschiedenis van Rio via Kopenhagen naar Parijs

Gastblog: klimaatbeleidsgeschiedenis van Rio via Kopenhagen naar Parijs

Klimaatbeleid is een lastig onderwerp, maar ook nogál belangrijk. In deze post geven we een overzichtje van een aantal belangrijke politieke ontwikkelingen in de afgelopen 25 jaar.
Dit is een gastblog, deze post verscheen ook op Emma+John. Een post over ontwikkelingen in de jaren 70 lees je hier, de jaren 80 komen hier aan bod.

1990 - IPCC Report
Iedere vijf jaar brengt de IPCC een rapport uit. Deze rapporten zijn, net als klimaatmodellen, heftig onderhevig aan discussies, omdat beleidsmakers uit alle landen invloed hebben op het eindresultaat. Wetenschappers combineren hun onderzoeken en schrijven het rapport. Vervolgens kunnen alle landen regel per regel commentaar toevoegen. In 1990 deed de IPCC een belangrijke uitspraak in hun rapport: 

We are certain of the following: there is a natural greenhouse effect which already keeps the Earth  wanner than it would otherwise be emissions resulting from human activities are substantially increasing the atmospheric concentrations of the greenhouse gases carbon dioxide, methane, chlorofluorocarbons (CFCs) and nitrous oxide - IPCC 1990 (FAR)

Vooral de zekerheid die de IPCC hier uitspreekt is belangrijk. Ze zijn het onderling eens over het feit dat broeikasgassen effect hebben op de aarde. In 1995 verandert de IPCC dit in "The balance of evidence suggests a discernible human influence on global climate". Discernible (waarneembaar) houdt dus in dat de observaties de verwachte uitkomsten bieden. Inmiddels, in het rapport van 2014, maakt de IPCC een nieuw statement: de menselijke invloed op het klimaatsysteem is clear. Duidelijk dus, we zijn verantwoordelijk. En daar zijn blijkbaar alle landen het mee eens.



1992 - Klimaatverdrag op de Rio Conference
In 1992, tijdens de Earth Summit in Rio de Janeiro werden diverse klimaatafspraken gemaakt. Deze afspraken waren niet bindend, een groot probleem van veel internationale overeenkomsten, maar hadden het doel om 'broeikasgassen in de atmosfeer te stabiliseren, om gevaarlijke gevolgen te voorkomen'. Dit zogenaamde Klimaatgedrag werd onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties (UN) gesloten en trad in werking in 1994.

1997 - Kyoto protocol
Als gevolg op het Rio klimaatverdrag kwam één van de belangrijkste overeenkomsten uit de klimaatgeschiedenis tot stand: het Kyoto protocol. In deze overeenkomst werden afspraken gemaakt over broeikasgassen en de reductie van CO2 uitstoot. In het Kyotoverdrag zijn een paar principes opgenomen, waarvan de bekendste de 'Common but differentiated responsibilities (CBDR)'. Dit houdt in dat de ontwikkelde landen de eerste en grootste stap moeten nemen om klimaatverandering tegen te gaan en CO2 te reduceren, omdat zij er het meest verantwoordelijk zijn. Dit principe is opgenomen in het Kyoto protocol:

Article 3.1 The Parties should protect the climate system for the benefit of present and future generations of humankind, on the basis of equity and in accordance with their common but differentiated responsibilities and respective capabilities. Accordingly, the
developed country Parties should take the lead in combating climate change and the adverse effects thereof.
 Daarnaast bevat de overeenkomst het 'precautionary principle', dat zich richt op het voorkomen en minilaiseren van de oorzaken van klimaatverandering.

Article 3.3 The Parties should take precautionary measures to anticipate, prevent or minimize the causes of climate change and mitigate its adverse effects. Where there are threats of serious or irreversible damage, lack of full scientific certainty should not be used as a reason for postponing such measures, taking into account that policies and measures to deal with climate change should be cost-effective so as to ensure global benefits at the lowest possible cost. 

In samenspraak met het idee van CBDR is ook het 'right to development' principle in de overeenkomst opgenomen.

Article 3.4 The Parties have a right to, and should, promote sustainable development. Policies and measures to protect the climate system against human-induced change should be appropriate for the specific conditions of each Party and should be integrated with national development programmes, taking into account that economic development is essential for adopting measures to address climate change. 
 Klinkt goed toch? Bovendien werd er gesproken over mitigation en adaptation: twee veelbesproken termen op klimaatgebied. Mitigation houdt in dat men de CO2 uitstoot wil verminderen. In andere woorden: alle menselijke interventies om emissies te reduceren worden hierin opgenomen. Ook het beschermen van zogenaamde sinks zoals bossen en oceanen die veel van de CO2 opslaan worden hieronder gerekend. Adaptation richt zich meer op aanpassingen maken op een kortere termijn.

Wat heel belangrijk is om te weten, is dat er een verschil is tussen het tekenen en het ratificeren  of bekrachtigen van deze Kyoto overeenkomst. En dat is precies waar het 'probleem' van dit protocol naar voren komt: belangrijke partijen waaronder Amerika en China hebben het protocol niet bekrachtigd, waardoor bijna alle doelen uit de overeenkomst niet zijn gehaald. Bovendien is er een onderscheid te maken tussen Annex I en non-Annex I landen. De laatste groep landen, waar onder andere China en India bij horen, hoeven geen cijfers of data te geven over hun CO2-uitstoot.
Dit komt misschien wat gecompliceerd over, maar het onderstaande filmpje legt alles in 120 seconden uit!



2009 - COP Copenhagen
Één van de jaarlijkse internationale bijeenkomsten, de COP, zal veel mensen nog wel bijblijven: de COP15 in Kopenhagen. Niet alleen vanwege het toffe Beat the Heat evenement in de Jaarbeurs en de beelden van onze politici, die zwaaiend uit een trein hingen op weg naar een duurzame toekomst, maar vooral vanwege de ontzettend tegenvallende resultaten van deze bijeenkomt. Er zijn een heleboel verschillende meningen over de 'mislukking' van de COP15, waaronder bijvoorbeeld de rommelige organisatie, de starre houding van China en een nationale wet in Amerika die onderhandelingen belemmerde. Toch heeft deze COP ook een aantal dingen opgeleverd: zo werd er bijvoorbeeld overeenstemming bereikt over de 2 degree target: het voorkomen van temperatuurverhogingen boven de 2 graden Celcius.

2015 - COP21 Parijs
Vooral deze COP staat bij mij erg centraal, omdat ik ter voorbereiding van deze partijenbijeenkomst  in Parijs ben gaan studeren. Hier volg ik niet alleen vakken over klimaatverandering, maar woon ik ook veel bijeenkomsten en initiatieven bij. De ogen van de wereld zijn deze kerst gericht op Parijs: nu moet het gebeuren. Maar...? Gaat het ook gebeuren? Natuurlijk moeten we afwachten, maar veel critici zeggen dat een globale internationale overeenstemming waarschijnlijk niet gaat gebeuren. Zelf doe ik hier nog geen uitspraken over, we zullen het zien.

Natuurlijk is dit maar een beperkt overzicht van alle informatie die over klimaatbeleid beschikbaar is. De informatie komt uit collegemateriaal van Sciencespo. Benieuwd naar de meest recente resultaten? Check dan eens  http://climaps.org

zaterdag 16 mei 2015

TRÄFF 7: Kunst van strandafval

TRÄFF 7: Kunst van strandafval

De bezoekers van de TRÄFFs hebben hoogstwaarschijnlijk al enige affiniteit met duurzaamheid, voor veel anderen is dat helaas nog niet het geval. Dat duurzaamheid toch zo ineens je leven kan insluipen, wordt bewezen door Elza Zijlstra. Ooit begon zij tijdens een vakantie in Spanje uit verveling met het verzamelen van plastic, schelpen en stukjes hout op het strand. Ze legde deze stukjes afval bij elkaar en maakte er telkens andere mozaïekachtige kunstwerkjes van. Toen ze later op vakantie in Griekenland was en het strandafval letterlijk voor het oprapen lag, werd deze gewoonte pas echt een hobby. – Door: Ramon Holle. Foto’s van: Loraine Baas.

Inmiddels heeft Elza, die als onderzoeker bij het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen werkt, Trashworks opgezet. Ze verzamelt stukjes afval op het strand, legt ze op een canvas en herschikt ze totdat ze een mooie compositie heeft. Dan fotografeert ze deze en maakt er prints en kaarten van – op biologisch papier uiteraard. Inmiddels heeft ze al een expositie gehad in Nijmegen. Ik ben fan en kocht twee kaarten (zie foto hieronder). De linker heet ‘Crab with a hobby’ en is onder andere gemaakt met stukjes dennenappel en bierkronen; de rechter heet ‘Harry wanted to travel‘ en is onder andere gemaakt van flessendoppen en knipsels uit tijdschriften.

Al snel raakte Elza steeds meer geïnteresseerd in het duurzame aspect van haar hobby. ‘Ik ging me verdiepen in plastic soep, het plastic in de oceanen, en ging bewuster leven,’ vertelt ze. ‘Met Trashworks draag ik een duurzame boodschap uit, door de focus op plastic afval te leggen. Ik wil echter leuke dingen laten zien, geen plaatjes van gestikte zeehonden.’

Bij Elza was haar hobby een zetje om verzeild te raken in de wereld van duurzaamheid, maar voor veel anderen is deze stap echter nog niet gemaakt. Paul Geurts-van Kessel van Twenty Energy weet hier alles van. Hij begint zijn presentatie met een plaatje van de grote Maori-beelden op Paaseiland. Deze standbeelden waren een toonbeeld van aanzien en status voor de eigenaar ervan. Ze werden verplaatst met behulp van boomstammen. Zóveel boomstammen dat er geen boomstammen meer op het eiland overbleven; met desastreuze gevolgen. Samen met de laatste bomen verdwenen ook de vogels en de grondstoffen voor het maken van speren en kano’s. De bevolking stierf uiteindelijk uit. De eilandbewoners gaven meer om status en aanzien dan om de ondergang van de eigen soort. Een verhaal dat decennia later des te meer van toepassing is op de huidige situatie: een wereld waarin we het liefst zoveel mogelijk consumeren, ondanks alle milieuproblemen die het tot gevolg heeft.



Wat volgens Paul wel werkt is inspelen op eigen belang (1), status (2), kortzichtigheid (3), kuddegedrag (4) en het blootleggen van wat we niet kunnen zien/ruiken/proeven (5). 'Als koolstofdioxide blauw zou zijn, zouden we het een stuk serieuzer nemen.'

Deze vijf factoren verwerkt Twenty Energy in de bedrijfjes die het heeft opgezet. 'Twenty Energy bouwt bedrijven voor ''purpose & profit'' met een duidelijke focus op duurzame energie en energiebesparing.' Deze bedrijven zijn Peppit (bundeling van energiebesparing en -betaling), Coolschools (zonnepanelen op scholen) en Bleeve (online marktplaats voor het verduurzamen van huizen). In het kader van eigen belang, status en kuddegedrag staat er op deze websites bijvoorbeeld hoeveel van je buren duurzamer bezig zijn dan jij. 'Dat slaat namelijk wél aan.' 

Wat zeker ook een aantrekkelijke factor kan zijn voor duurzaam gedrag, is plezier en ontspanning. Daar spelen de dames van Rooflife namelijk op in. Nina Sickenga vertelt dat de droom van dit bedrijf is om de stad te vergroenen en biodiversiteit weer terug te brengen. 'Recent was er dikke smog in Parijs en vorig jaar extreme wateroverlast in Amsterdam. Groene daken met inventieve oplossingen kunnen zulke problemen tegengaan.' Eén van de vele projecten waar nu aan gewerkt wordt is die van het Rooflab. Op een dak, vlak naast de A'DAM Toren in Noord, komt een 'stage to learn about the city', met onder andere een terras, een ruimte voor urban farming, een podium voor optredens, een ruimte voor lezingen en workshops en een grasheuveldak.


Iemand die ook graag nuttig gebruik maakt van daken is Geert-Jan Stolk van Zon op Nederland. 'Toen ik ooit op mijn huis in Ransdorp zonnepanelen wilde installeren, mocht dat niet vanwege het beschermd dorpsgezicht.' Duurzamer willen leven, maar tegengehouden worden, dat kan natuurlijk niet. Geert-Jan Stolk bedacht in samenwerking een methode waarop iedereen tóch zonne-energie kon krijgen: via een systeem waarbij burgers uit dezelfde buurt zonnepanelen kopen en laten installeren op een openbaar gebouw (zoals een school). Inmiddels zijn er tien van zulke projecten gerealiseerd en een aantal in voorbereiding. De investering? Die verdien je in acht jaar terug. Maar de wereld? Die niet. Dus wat houdt jou nog tegen om (nog) duurzamer te leven? 

donderdag 7 mei 2015

Een leven zonder voedselverspilling

Een leven zonder voedselverspilling


Doe jij al mee aan de 30 Dagen Food Waste Challenge van Nudge Nederland? Nee? Geen probleem, het is nooit te laat om te beginnen. Het is namelijk nog veel beter om, in plaats van dertig dagen, de rest van je leven (vrijwel) geen voedsel meer weg te gooien. Hierbij een aantal tips hoe jij zo min mogelijk voedsel weg zal hoeven gooien. - Door: Ramon Holle. (Foto van: Simaron, via flickr.)

Maar allereerst: waarom zou je minder verspillen? Deze vraag wordt beantwoord op de eventpagina van de Food Waste Challenge: ‘Met zijn allen gooien we in Nederland elk jaar 800 miljoen kilo eten weg, genoeg om zo’n 32.000 mensen een leven lang te voeden. En met het weggooien van eten wordt niet alleen voedsel verspild, maar ook heel veel water, energie, arbeid en natuurlijk geld: elk jaar meer dan 150 euro per persoon.’ Hartstikke zonde dus! En bovendien ook onnodig.

Denk daarom de volgende keer eens aan onderstaande tips in de supermarkt en in de keuken. Ze staan op volgorde van begin (wat ga ik kopen?) tot eind (wat houd ik over?).

1. Koop slim.
Het klinkt heel simpel (en dat is het ook). Als jij niets te veel koopt, dan houd je ook niets over. Werk daarom met een boodschappenlijstje en koop pas weer een product als het oude op is. Dat betekent dat je vóór het boodschappen doen eens grondig bestudeert wat je allemaal nog (achter) in je voorraadkast of (onder) in je koelkast hebt staan.

2. Kook slim.
Kijk voordat je gaat koken even wat je allemaal in huis hebt. Misschien staat er nog iets dat bijna over de datum is en wat je nog prima kunt verwerken in het gerecht dat je gaat koken. Boodschappen voor meerdere dagen in huis? Kijk welke ingrediënten qua houdbaarheidsdatum het eerst gebruikt moeten worden en kook dat gerecht dan als eerst. Ook handig als je wat willekeurige producten overhoudt is de website Kliekipedia. Hierop staan honderden gerechten die je kunt maken met kliekjes.

3. Neem het minder nauw met de houdbaarheidsdatum.
‘Tenminste houdbaar tot’ (THT) is iets anders dan ‘te gebruiken tot’ (TGT). Volgens het voedingscentrum staat een THT-datum op producten die niet snel bederven. 'Na de THT-datum kan de kwaliteit van het product achteruit gaan. Je kunt het dan vaak nog wel veilig eten.' Je hoeft het dus zeker niet direct weg te gooien! 'Een TGT-datum staat echter op zeer bederfelijke producten. Na de TGT-datum moet je de producten weggooien. De TGT-datum is de laatste dag waarop het nog veilig is om het product te eten.'

4. Bewaar goed.
Ken je de weckpot? Ik kende hem voorheen eigenlijk alleen doordat ik ze weleens bij mijn oma zag staan. Tegenwoordig zijn ze een beetje uit het huishouden verdwenen. Al worden ze geloof ik wel weer hipper. (Ik heb ze nu ook. Ik zag ze laatst voor een prikkie bij de action én bij de IKEA.) Dankzij deze potten kun je je eten vacuüm afsluiten en daardoor langer bewaren. Een tupperware-bakje kan uiteraard ook.

5. Maak een ander blij.
Als je producten of restjes van een maaltijd over hebt, en je wilt of kan het niet voor jezelf bewaren, hoef je het nog niet direct weg te gooien. Wie weet maak je je huisgenoot, visite of buurman er blij mee. Je kunt het ook aan je huisdier geven. Ook dat scheelt weer hondenbrokken en de productie daarvan. Alles beter dan zonder doel weggooien!

6. Verwerk het tot compost.
Heb je al deze tips gevolgd, maar toch nog steeds wat over? Maak er dan compost van. Laat dat nou net het onderwerp zijn van mijn vorige blog. Jouw oude voedsel kan op deze manier alsnog aan de basis staan van nieuw voedsel, door het over een moestuintje uit te strooien.

Dus, wat denk je? Dertig dagen zonder voedselverpilling?
Een leven lang zonder voedselverspilling!


















Midsommarpicknick: 20 juni in Haarlem

Midsommarpicknick: 20 juni in Haarlem

Foto: Laura Vissenberg
Enthousiast geworden door ons gastblog over plasticvrij picknicken? Ga dan 20 juni met ons lunchen in Nationaal Park Kennemerland in Haarlem.

Een Scandinavische Midzomerpicknick betekent duurzame Zweedse hapjes (en Deens, Fins en Noors als dat zo uitkomt), een zomerse sfeer en hopelijk ook zomers weer. We spreken af op station Haarlem en gaan vanaf daar met de OV-fiets naar het park (een kwartiertje fietsen, maar je kunt ook de bus pakken als je dat liever doet). Wij zorgen voor genoeg lekker eten en drinken, een klein beetje inspiratie en een heleboel gezelligheid.  Leden krijgen 2,50 euro korting op dit evenement!

Blijf op de hoogte via het facebookevent en meld je voor 13 juni aan!

Het evenement gaat alleen door bij redelijk weer en minimaal tien aanmeldingen. We houden de picknick plasticvrij en zorgen voor een duurzame, biologische lunch.


zaterdag 2 mei 2015

Huisjes van hout

Huisjes van hout


Vroeger als klein meisje was ik helemaal verliefd op de houten villa van Pipi Langkous. Ik was dan ook erg blij toen Ikea een Pinterest ontwerpwedstrijd hield. Ze gingen op zoek naar een nieuwe interieurontwerper en het Pipi Langkous ontwerp won. Dat even terzijde, want een houten huis is niet alleen maar mooi, maar is ook meer ecologisch en economisch verantwoord dan traditionele huizen gemaakt van baksteen en beton. Hout is niet alleen een deel van de natuur, maar het gebruik ervan is goed voor het milieu. Deze woningen zijn gemaakt van natuurlijke, niet-aardolie materialen die recyclebaar en biologisch afbreekbaar zijn en worden ook beschouwd als 'ecologisch'.

Het hout dat wordt gebruikt in de bouw van deze woningen is gecertificeerd en afkomstig uit verantwoord logging: de fabrikanten planten nieuwe bomen voor elke boom die ze omhakken. Het bouwen met hout vergt minder energie, heeft een lagere impact op het milieu en bovendien biedt gelamineerd hout een goede brandveiligheid en kan het hout lokaal verkregen worden en hoeft het niet van ver getransporteerd te worden, waardoor CO2-uitstoot beperkt blijft.

Zweedse bouwkunst
Zweden is natuurlijk het land van de de avontuurlijke Pipi Langkous. Is duurzaamheid in de meeste landen nu pas een hype, in Scandinavië ligt het al eeuwenlang diep verankerd in de bouwtraditie. Een traditie die zich verder kenmerkt door de talloze keuzemogelijkheden. Door het gebruik van natuurlijke en hoogwaardige materialen zijn de Scandinavische kwaliteitswoningen maar liefst tien tot twaalf jaar geheel onderhoudsarm.

Wel dromen steeds meer Nederlanders van een karakteristieke Scandinavische houten woning (net als ik!). Deze typische Scandinavische charme heeft sinds enkele jaren ook in Centraal-Europa vaste voet aan de grond gekregen. Natuurlijke Zweedse huizen stralen in onze streken een vorm van welzijn uit en het dicht bij de natuur zijn. De kleuren, houten structuren en stijl die worden gebruikt voor de Zweedse houten huizen geven het land iets speciaals. Geen wonder dat we daarom deze huizen ook in Nederland proberen te verkopen. Hier komen namelijk steeds meer ecologische woonwijken of worden oudere wijken gerenoveerd, waarbij duurzaamheid en gemeenschapsvorming belangrijke uitgangspunten zijn.

Naar mijn mening creëren deze woningen een fijne sfeer en geeft je het gevoel van thuiskomen. Al helemaal wanneer je het verft met is dé originele matte Zweedse verf die zo bekend is van die rode Zweedse huisjes. Falu Rödfarg is een verf op waterbasis met een matte poederachtige finish. Vrijstaande, houten, duurzame woningen met veel ruimte en groen eromheen. En mogelijk met een moestuin, dieren, fruitbomen en een vuurplaats. Mijn eigen Pipi Langkous huis.


500 Hotspots
verzameld op BRON
1407 volgers
op social media
1200 mensen
volgden het Plasticdieet

Het team

Nicky
Nicky
Voorzitter
Jessie
Jessie
Communicatiemanager
Chantal
Chantal
Pennngmeester
Kimberley
Kimberley
Designer
Lars
Lars
ICT stagiair
Laure
Laure
International Editor
Vanessa
Vanessa
Projectmanager
Tirsa
Jij?
Projectmedewerker

Zij hebben ons al Opgemärkt

Contact

Fika?

Wij worden enthousiast van enthousiaste mensen en leuke projecten. Heb je een tof idee? Wil je je inzetten voor een duurzamere wereld? Zoek je hulp bij je project? Wil je samenwerken? Aarzel niet en stuur ons een berichtje!

Waar zitten we?

Onze leden komen uit heel het land, maar je vindt ons het vaakst in Amersfoort, Utrecht, Amsterdam of Rotterdam. Ons kantoor is gevestigd aan de Stadsring in Amersfoort. Kom je een keertje langs?